Arcydzieło Mauricio Amstera i Waltera Reutera

Instytut Cervantesa w Krakowie ma przyjemność zaprosić na wernisaż wystawy „Arcydzieło Mauricia Amstera i Waltera Reutera”, która prezentuje wyjątkowy podręcznik do nauki czytania, stworzony podczas hiszpańskiej wojny domowej przez polskiego grafika Mauricia Amstera i niemieckiego fotografa Waltera Reutera. Dzieło to łączyło naukę czytania z nowoczesną szatą graficzną i silnym przesłaniem ideologicznym. Otwarcie wystawy — której kuratorami są Juan Manuel Bonet, Michel Lefebvre i Aku Estebaranz — odbędzie się w poniedziałek 29 czerwca o godz. 18:00 w siedzibie Instytutu przy ul. Kanoniczej 12. W wydarzeniu wezmą udział ambasadorka Hiszpanii w Polsce, Victoria Ortega, dyrektor generalny Instytutu Cervantesa Luis García Montero oraz dyrektorka ds. kultury Raquel Caleya.
W czasie hiszpańskiej wojny domowej dwaj środkowoeuropejscy twórcy połączyli swoje talenty w niezwykłej misji – nauki czytania i liczenia żołnierzy republikańskich, broniących wolności na froncie. Grafik polskiego pochodzenia Mauricio Amster (1907–1980) oraz niemiecki fotograf i pionier fotomontażu Walter Reuter (1906–2005) stworzyli elementarz o ogromnej sile wizualnej, który z biegiem czasu stał się punktem odniesienia w sztuce ilustracji.
Dzieło edukacyjne, opracowane przez służby propagandowe Republiki, łączyło obrazy o silnym oddziaływaniu z przejrzystym i funkcjonalnym układem graficznym. Celem publikacji było z jednej strony nauczanie walczących czytania, a z drugiej – przekazywanie im wartości, takich jak sprawiedliwość i opór. Pod pozorną prostotą kryła się rewolucja estetyczna: nowoczesne kroje pisma, dynamiczne kompozycje i język wizualny, który czynił z nauki akt polityczny. Europeana (Europejska Biblioteka Cyfrowa) uznała elementarz stworzony przez Mauricia Amstera i Waltera Reutera za jedno z najwybitniejszych dzieł hiszpańskiej sztuki.
Amster – kluczowa postać projektowania edytorskiego w Hiszpanii lat trzydziestych – i Reuter – fotograf o zaangażowanym spojrzeniu – współpracowali przy dwóch kolejnych edycjach podręcznika, rozszerzając jego treści i doskonaląc makiety oraz ćwiczenia. Po klęsce Republiki obaj emigrowali: Amster kontynuował błyskotliwą karierę w Chile, poświęcając się projektowaniu książek, natomiast Reuter osiadł w Meksyku, gdzie z tą samą wrażliwością dokumentował historię społeczną kraju.
Niedawne odkrycie 2 200 niepublikowanych negatywów Waltera Reutera pozwoliło wywołać oryginalne zdjęcia, które posłużyły za podstawę jego fotomontaży. Ten fotograficzny skarb dołącza do innych wielkich odzyskanych archiwów – Centellesa, Capy, Taro, Chima czy Campañy – poszerzając wizualne świadectwo hiszpańskiej wojny domowej. Owe fotografie oraz powstałe na ich podstawie prace graficzne po raz pierwszy prezentowane są wspólnie na naszej wystawie.